ناز و نياز ( عرفان و تصوف‌فارسى ) مجنون مشهدى منشآت ادبى است در عرفان كه مؤلف از زبان عاشق و معشوق براى بيان مطالب عرفانى نگاشته است . او نامه هاى معشوق را با عنوان ناز و نامه هاى عاشق را با عنوان نياز مى آورد . در يك مقدمه منثور و منظوم و شانزده باب در نسخه مجلس يا پانزده باب در نسخه ملك . جز آنچه به محمدصالح خواجم نسبت داده شده كه در 930 براى عبيدالله خان گويا شيبانى ساخته است . [ ايوانف 2 / 186 ؛ مجلس 7 / 439 ؛ دانشگاه 55 / 4736 ؛ ديوان هند 8 / 2118 ؛ كتابخانه ملك 4 / 806 ] 14927 ) نسخه شماره : 4 / 7987 - 77 / 54 ( حجازى ) آغاز : بسمله ؛ آغاز رساله ناز و نياز به توحيد بى نياز و كار ساز بنده نواز ، ابيات : اى عاشق ناز ارجمندان معشوق نياز مستمندان نستعليق ، عبد السلام ، يكشنبه 11 ربيع الاول 1249 ، مولف گويا همان مجنون مشهدى هروى رفيقيكه در سده نهم و دهم مى زيسته است . براى منابع شرح حال وى ، بنگريدبه : فرهنگ سخنوران ص 513 ، بدون جلد ، 24 برگ ، 14 سطر ، 12 * 22 سم ناسخ التواريخ ( تاريخ عمومىفارسى ) سپهر ، محمد تقى بن محمد على ، 1216 - 1297 ق تاريخى عمومى است كه از آغاز آفرينش تا حوادث سال 1267 ودنباله آن دررويدادها تا سال 1273 است . در چهارده مجلد كه بارها به چاپ رسيده است . جلد يك از كتاب اول : درآفرينش و فرو آمدن آدم ، جلد دوم از كتاب اول : تا حضرت مسيح ، جلد اول از كتاب دوم : پيامبر اكرم ، جلد دوم از كتاب دوم : خلفاى عرب ، جلد سوم از كتاب دوم : حضرت على ، جلد چهارم ازكتاب دوم : حضرت فاطمه ، جلد پنجم از كتاب دوم : امام حسن ، جلد ششم از كتاب دوم : امام حسين ، . . . جلد سيزدهم قاجاريان اين جلد بايد درسه مجلد نگاشته مى شد و هر يك نام ويژه اى نيز دارد ، يكم : از آغاز قاجاريان تا پايان عصر فتحعلى شاه ( 1212 - 1250 ق ) كه فقط همين جلد را خود او نگاشت . دوم : محمد شاه ( 1250 - 1264 ) سوم : ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ) كه بقيه را فرزند او عباس قلى سپهر مى بايد به پايان رسانده باشد كه با شرح حال وحكومت محمد على شاه قاجار آغاز مىشود [ فهرستواره كتابهاى فارسى منزوى 1 / 663 ؛ نسخه هاى خطى فارسى منزوى 6 / 4205 ؛ فهرست مشترك پاكستان 10 / 138 ؛ كتابخانه جامع گوهرشاد 1 / 11 ]